Praca logopedy w OREW-ie

Praca logopedy w ośrodku dla dzieci z głębszą niepełnosprawnością intelektualną ze sprzężeniami jest cennym doświadczeniem. W żadnej szkole masowej i żadnej przychodni zdrowia nie spotyka się uczniów/pacjentów w tyloma zaburzeniami. Dzięki obserwacji ogromu problemów natury logopedycznej przedefiniowaniu uległo w moim przypadku wiele terminów, na czele z samą dumną logopedią. Najważniejsze wnioski, jakie zawdzięczam dotychczasowej (ośmiomiesięcznej  — wystarczająco długiej, by mieć własne zdanie a jednocześnie wystarczająco krótkiej, by jeszcze się uczyć i poszukiwać) pracy w OREW-ie, brzmią:

Komunikować można się na wiele sposobów, a przekaz werbalny jest jedynie jednym ze sposobów. Wartości i znaczenia komunikacji uczy się dziecko ZANIM zacznie mówić. Jeśli nie nawiązuje z dorosłym kontaktu — choćby przez dotyk — nie ma się co łudzić, że wie, do czego służy mowa i że będzie jej używać do kontaktu z rodzicami wówczas, gdy opanuje jakieś słowa.

Tym, którzy nie rozumieją znaczenia AAC, polecam do obejrzenia film „Chce się żyć”. Wprawdzie metod alternatywnej komunikacji jest ogrom, a film pokazuje tylko jedną z nich, ale to zrozumienie istoty ich wprowadzania jest kluczem do sukcesu.

Sposób karmienia ma też wpływ na zdrowie, a także poczucie bezpieczeństwa dziecka (jak się mu wlewa napoje do gardła przy odchylonej głowie — nie ma się co dziwić, że ma ochotę uciec) i jego samopoczucie podczas jedzenia. We wspomnianym wcześniej filmie ukazano karmienie na leżąco z punktu widzenia karmionego.

Wymowa, czyli to czemu poświęca się całą uwagę w szkole masowej, ma małe znaczenie w przypadku dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanych czy znacznym. Ważne jest, by intencja wypowiedzi została przekazana, a jakość formy ma znaczenie drugorzędne. Wobec ogromu problemów natury logopedycznej — wymowa stoi na szarym końcu.

Dyrektywność — w której nauczyciel jest zleca zadania i w której motywacja zewnętrzna rządzi zachowaniem dziecka  — nie sprawdza się w pracy z wszystkimi dziećmi. Niedyrektywne metody pracy, opierające się na motywacji wewnętrznej, okazują się często o wiele skuteczniejsze. Szczególnie w przypadku dzieci z głębszą niepełnosprawnością intelektualną warto je wypróbować i przekonać się, jak wiele mogą zdziałać.

Rozmowy ze starszymi stażem kolegami, książki zawierające myśli innych terapeutów mogą znacząco skracać czas dojrzewania do bycia dobrym terapeutą.